بارنامه چیست؟
بارنامه سندی حقوقی است که شرکت‌های حمل‌ و نقل و باربری هنگام دریافت کالا برای متصدی صادر می‌کنند. این سند نوعی اوراق بهادار به شمار می‌رود که در آن مشخصات کالا، ارسال‌کننده، دریافت‌کننده، هزینه که شامل میزان بیمه، کمیسیون و صافی، تعداد و وزن کالا قید می‌شود.

این سند برای انواع روش‌های حمل‌ونقل ازجمله حمل‌ و نقل جاده‌ای، دریایی، هوایی و… صادر می‌شود.

اهمیت بارنامه
سندی که از طرف شرکت حمل‌ و نقل صادر می‌شود قراردادی بین فرستنده و شرکت حمل بار است. این سند نشان‌دهنده‌ی تحویل کالا به شرکت باربری است که در واقع حکم رسید کالا را دارد. وقتی بارنامه‌ای صادر می‌شود و به امضای دو طرف می‌رسد، هرگونه ادعایی خلاف موارد ثبت‌شده در آن غیرقابل‌قبول است. زیرا تمام شرایط از قبل مورد تایید فرستنده و شرکت باربری قرارگرفته است.

از دیگر موارد اهمیت وجود این سند، ‌این است که در صورت بروز خسارت برای کالای ارسالی، فرستنده می‌تواند با مراجعه به بیمه ادعای خسارت کند. در واقع نوعی پشتوانه برای تضمین سلامت کالای ارسالی است.

انواع بار نامه
کالاهای مختلف،با وسایل گوناگون حمل می‌شوند، در نتیجه باید از بار نامه‌ های متفاوتی برای حمل آن کالا استفاده ‌شود. این به این معناست که نوع بار نامه بستگی به نوع وسیله مورد استفاده برای حمل دارد.

بارنامه دریایی
سند ثبتی که قابلیت معامله دارد و پس از دریافت کالا توسط شرکت‌های کشتیرانی یا حمل‌ و نقل دریایی بین فرستنده و شرکت صادر می‌شود. در واقع سند مالکیت کالا تلقی می شود.

بار نامه هوایی
این نوع بار نامه یک رسید است و سند مالکیت کالا به شمار نمی‌رود. معمولاً در ۱۲ نسخه صادر شده که ۳ نسخه اصلی آن ازنظر تجاری مهم بوده و بقیه نسخه های آن برای قسمت‌ های داخلی شرکت هواپیمایی به کار برده می‌شود.

در این نوع بارنامه باید مهر شرکت هواپیمایی و اطلاعات مربوط به تاریخ پرواز و شماره پرواز ثبت شود تا مشخص شود دقیقا چه زمانی کالا به مقصد رسیده است. این سند قابل معامله نیست.

۳ نسخه اصلی در بار نامه هوایی عبارت‌اند از:

نسخه اصلی اول برای شرکت حمل‌کننده یا صادرکننده
نسخه اصلی دوم برای گیرنده
نسخه اصلی سوم برای فرستنده کالا
بارنامه زمینی یا جاده‌ای
سندی غیرقابل معامله است که جهت حمل کالا با کامیون مورد استفاده قرار می‌گیرد. این نوع سند که مخصوص حمل‌کنندگان با کامیون است و حدود مسئولیت‌های متصدیان حمل‌ونقل جاده‌ای را مشخص می‌کند. معمولاً از ۶ الی ۱۴ صفحه و گاهی تا 21 صفحه هم صادر می‌گردد.

۳ نسخه اصلی این بار نامه به امضا صادر کننده، حمل کننده و گیرنده کالا می‌رسد و بقیه نسخه‌های آن در گمرک‌های ورودی و خروجی کشورهای بین راه مورد استفاده قرار می‌گیرد.

بارنامه راه‌آهن
سندی غیر قابل معامله و انتقال است که توسط شرکت‌های راه‌آهن در ایستگاه‌های بارگیری آنان صادر می‌شود و شرکت راه‌آهن طی این سند اعلام می‌کند که کالای مندرج در ماهنامه را تحویل گرفته و متقبل می‌شود که آن را همان‌طور صحیح و سالم در مقصد تحویل بدهد.

بارنامه چارتر
هنگامی که یک شخصی یا شرکت حمل‌ونقل برای انتقال کالاهای ارسالی خود، کشتی اجاره کند، نوع سندی که برای حمل کالا صادر می‌شود، چارتر نام دارد. به عبارت دیگر بار نامه چارتر بار نامه ای دربست است.

چون کشتی از لحظه حمل بار تا رسیدن به مقصد در اختیار کامل آن شخص یا شرکت قرار می گیرد.
البته بر اساس مقررات متحدالشکل اعتبارات اسنادی، بانک‌ها در صورتی بار نامه چارتر یا دربست را می‌پذیرند که این امر به ‌صراحت در شرایط اعتبار مجاز شده باشد.

بارنامه حمل سراسری
هنگامی ‌که برای انتقال کالا از مبدأ به مقصد از حداقل دو وسیله حمل و نقل استفاده شود، شرکت حمل‌ونقل موظف است تا تمام امور مربوط به باربری بین دو مقصد را با انواع روش‌های حمل‌ونقل انجام دهد. به‌ این ‌ترتیب سند صادره، بار نامه سراسری نام دارد و سندی قابل معامله است.

بارنامه حمل مرکب فیاتا
اتحادیه بین‌المللی کارگزاران بار این بارنامه را که سندی قابل معامله و دال بر تحویل کالا و حمل آن با استفاده از وسایل مختلف حمل بار از مبدأ تا مقصد تعیین شده است، توسط کارگزاران فياتا صادر کرده است.

این بارنامه تنها سندی است که به دلیل تطبیق شرایط آن با مقررات متحدالشکل اسناد حمل ترکیبی اتاق بازرگانی بین‌المللی مورد تایید این اتاق قرار گرفته است و حاوی آرم سازمان فیاتا و اتاق بازرگانی بین‌المللی است. بار نامه فیاتا می‌تواند با شرایط خاصی به‌ صورت بارنامه دریایی نیز صادر شود.

این شرایط شامل اطلاعات اضافی در مورد بندر بارگیری، بندر تخلیه و وسیله حمل دریایی است که در بار نامه باید قید شود. در فیاتا مواردی به‌عنوان مفاد و شرایط ذکرشده است که متصدی حمل و نقل در قبال آن‌ها مسئولیت دارد. ازجمله:

متصدی حمل و نقل مسئول عملکرد و غفلت اشخاصی است که از خدمات آن‌ها جهت اجرای قرارداد بر اساس بار نامه استفاده می‌کند.
مسئولیت و تعهد فراهم آوردن وسایل اجرای کامل حمل از محل دریافت تا محل تحویل کالا، طبق مندرجات متصدی حمل و نقل و به نام او خواهد بود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *